Đột quỵ

Đã Xem: 687

ĐỘT QUỴ

Đột quỵ xảy ra khi dòng máu nuôi não bị giảm hoặc gián đoạn,  làm cho não không nhận đủ oxy và các chất dinh dưỡng. Tế bào não bắt đều chết chỉ trong một vài phút.

Đột quỵ não là một cấp cứu trong y khoa, và điều trị sớm là cần thiết. Cấp cứu sớm có thể làm giả tổn thương não và các biến chứng khác. Điều trị tích cực có thể làm giảm tỉ lệ liệt do nguyên nhân đột quỵ.

TRIỆU CHỨNG

Nếu bạn hoặc một người khác ở cùng bạn có thể có triệu chứng của đột quỵ, nên chú ý đến thời điểm của triệu chứng bắt đầu. Một vài lựa chọn điều trị sẽ hiệu quả nhất khi được tiến hành sớm sau khi đột quỵ bắt đầu.

Triệu chứng của đột quỵ bao gồm:

  • Khó khăn trong việc nói hoạc hiểu những gì người khác nói. Bạn có thể lú lẫn , nói ngọng hoặc có khó khăn trong việc hiểu.
  • Liệt hoặc tê bì ở mặt, tay hoặc ở chân. Bạn có thể đột nhiên tê bì, yếu hoặc liệt ở mặt, tay hoặc chân. Những điều trên thường ảnh hưởng đến một phía của cơ thể. Nếu bạn cố gắng nâng 2 tay của bạn lên quá đầu cùng một thời điểm. Nếu một tay của bạn bắt đầu rơi xuống, bạn có thể bị đột quỵ. Hoặc, một bên miệng của bạn có thể bị liệt khi bạn cười.
  • Gặp vấn đề trong khi nhìn bằng một hoặc cả cả 2 mắt. Nếu bạn đột nhiên nhìn mờ hoặc tối sầm một hoặc hai mắt, hoặc bạn có thể nhìn đôi.
  • Đau đầu. Đau đầu đột ngột, dữ dội, mà có thể kèm theo nôn, chóng mặt hoặc thay đổi nhận thức, có thể cho thấy là bạn bị đột quỵ.
  • Khó khăn khi bước. Bạn có thể mất thăng bằng hoặc đột ngột chóng mặt.

Khi nào bạn nên gặp bác sĩ:

Liên hệ ngay sự giúp đỡ của nhân viên y tế nếu bạn nhận thấy bất cứ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào của đột quỵ, kể cả khi mà triệu chứng đó xuất hiện và mất đi hoặc nó mất đi hoàn toàn. Nghĩ đến “ FAST” ( nhanh) và làm theo các bước sau:

  • Face: Mặt. Yêu cầu người đó cười. Xem người đó có một bên mặt bị liệt không?
  • Arms: Tay. Yêu cầu người đó nâng cả hai tay. Có tay nào hạ xuống không? Hoặc có tay nào không nâng được không?
  • Speech. Ngôn ngữ. Yêu cầu người đó lặp lại các cụm từ đơn. Người đó có nói ngọng không?
  • Time: Thời gian: Nếu bạn quan sát được một trong các triệu chứng trên, hãy gọi cấp cứu để có sự giúp đỡ của nhân viên y tế.

YẾU TỐ NGUY CƠ

Có nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Các yếu tố nguy cơ đột ngụy có thể kiểm soát được bao gồm:

Yếu tố liên quan đến lối sống:

  • Thừa cân hoặc béo phì
  • Ít hoạt động thể lực
  • Uống rượu tới thỏa thích ( uống quá nhiều)
  • Sử dụng các thuốc như cocaine và methamphetamine.

   Yếu tố nguy cơ liên quan đến y học:

  • Tăng huyết áp
  • Tiếp xúc với khói thuốc lá trực tiếp hoặc gián tiếp.
  • Cholestrol trong máu cao
  • Đái tháo đường
  • Hội chứng ngừng thở khi ngủ
  • Bệnh tim mạch: bao gồm: suy tim, nhiễm trùng tim hoặc rối loạn nhịp tim như rung nhĩ.
  • Tiền sử bản thân hoặc gia đình đột ngụy, nhồi máu cơ tim hoặc thiếu máu cục bộ thoáng qua.

Các yếu tố khác đi kèm với tăng nguy cơ đột quyj:

  • Tuổi- Những người tuổi 55 hoặc cao hơn sẽ có nguy cơ đột quỵ cao hơn người trẻ.
  • Giới tính- Nam giới có nguy cơ đột quỵ cao hơn nữ giới.Nữ giới thường mắc đột quỵ ở độ tuổi cao hơn nam giới
  • Hormone- sử dụng thuốc tránh thai hoặc các loại hocmon có chứa estrogen làm tăng nguy cơ.

DỰ PHÒNG

Khi hiểu về các yếu tố nguy cơ của đột quỵ, làm theo lời khuyên của bác sĩ và thực hiện lối sống lành mạnh là các bước tốt nhất để có thể dự phòng đột quỵ. Nếu bạn có đột quỵ hoặc thiếu máu não đột quỵ thoáng qua ( cơn TIA), các biện pháp sau có thể ngăn chặn các cơn đột quỵ khác.

Chiến lược dự phòng đột quỵ  giống với chiến lược dự phòng bệnh tim. Nói chung, khuyến cáo về thay đổi lối sống bao gồm:

  • Kiểm soát huyết áp ( huyết áp cao). Đây là một trong những biện pháp quan trọng nhất để giảm nguy cơ đột quỵ. Nếu bạn đã mắc đột quỵ, hạ huyết áp có thể giúp ngăn chặn các cơn đột quỵ tiếp theo hoặc thiếu máu não xảy ra. Thay đổi lối sống lành mạnh và dùng thuốc sẽ kiểm soát được huyết áp.
  • Hạ cholesterol và lượng chất béo bão hòa trong máu. Ăn giảm cholestesterol và chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa và chất béo trans , có thể giảm xơ vữa động mạch. Nếu bạn không thể kiểm soát lượng cholesterol thông qua chế độ ăn, bác sĩ có thể kê cho bạn thuốc hạ cholesterol.
  • Nói không với thuốc lá.  Hút thuốc làm tăng nguy cơ đột ngụy cho người hút thuốc và người không hút thuốc có tiếp xúc với khói thuốc. Dừng sử dụng thuốc lá giảm nguy cơ đột quỵ.
  • Kiểm soát đái tháo đường. Chế độ ăn, luyện tập và giảm cân có thể giúp lượng trong máu ở mức cho phép. Nếu thay đổi lối sống không đủ để kiểm soát đường huyết, bác sĩ có thể kê thuốc đái tháo đường.
  • Duy trì cân nặng phù hợp. Thừa cân tạo nên các yếu tố nguy cơ khác gây đột quỵ, như là tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đái tháo đường.
  • Ăn chế độ ăn nhiều rau và hoa quả. Chế độ ăn nhiều rau và hoa quả giảm nguy cơ đột quỵ.
  • Tập thể dục thường xuyên. Tập thể dục giúp hạ huyết áp, tăng cholesterol tốt, và tăng cường sức khỏe của mạch máu và tim. Nó cũng giúp giảm cân, kiểm soát đường huyết và giảm stress. Vận động tăng dần cho đến khi đạt ít nhất 30 phút hoạt động thể lực mức trung bình- như đi bộ, chạy bộ , bơi hoặc đạp xe- ít nhất 4 ngày, nếu không phải tất cả, trong 1 tuần.
  • Uống rượu ở mức thích hợp. Uống rượu quá mức làm tăng nguy cơ huyết áp cao, đột quỵ thiếu máu và đột quỵ chảy máu. Rượu có thể tương tác với các thuốc khác khi uống. Tuy nhiên, uống rượu ở mức ít đến vừa phải, làm giảm đột quỵ thiếu máu và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.
  • Tránh các thuốc bất hợp pháp, ví dụ cocaine và methamphetamine.